Spis treści:
- Standardy bezpieczeństwa
- Stanowisko organu
Coraz więcej dokumentów przechowujemy w formie cyfrowej. Czy możliwe jest to również w odniesieniu do dokumentacji VAT? Dyrektor KIS wyjaśnił, że podatnik może zniszczyć papierowe oryginały i archiwizować dokumenty księgowe wyłącznie w formie elektronicznej, jeśli spełni określone wymogi.
Sprawa dotyczyła spółki, która chciała przechowywać dokumenty księgowe wyłącznie w formie elektronicznej. Zamierzała stworzyć elektroniczne egzemplarze papierowych oryginałów, zapisać je i zabezpieczyć na swoich serwerach, a następnie zutylizować papierowe wersje, aby ograniczyć koszty ich przechowywania.
Standardy bezpieczeństwa
Spółka zapewniła, że skanowanie, przechowywanie i archiwizacja dokumentów księgowych będzie przebiegać zgodnie z określonymi standardami.
Kontrole biznesowe
Każdy dokument księgowy ma być kontrolowany przez osoby odpowiadające za dany zakup (kontrola merytoryczna) i przez pracowników księgowości (kontrola formalna). Autoryzacja dokumentu księgowego (w szczególności faktur) przez spółkę będzie potwierdzać, że:
- wykazane na nim towary lub usługi zostały rzeczywiście dostarczone lub wykonane;
- dokument rzeczywiście pochodzi od kontrahenta oraz jest zgodny np. z umową lub zamówieniem.
Wyłącznie pozytywnie zweryfikowane i zaakceptowane dokumenty księgowe będą ujmowane w księgach rachunkowych i odpowiednio kwalifikowane do celów podatkowych. W razie błędów lub niezgodności spółka wyjaśni je z kontrahentami i zażąda korekty otrzymanych dokumentów księgowych (w szczególności faktur korygujących).
Autentyczność pochodzenia i integralność treści
Treść elektronicznej wersji dokumentów księgowych nie będzie odbiegać od treści ich papierowych odpowiedników. Dokumenty księgowe:
- będą miały odpowiednią jakość, tak by można było je odczytać i wydrukować w każdym czasie;
- będą odpowiednio zabezpieczone, tak by nie można było ingerować w ich treść przez cały okres archiwizacji (będą zapisane w nieedytowalnej postaci, np. w PDF-ach);
- będą przechowywane w sposób, który zapewnia bezpieczeństwo danych i możliwość ich odtworzenia w przypadku awarii.
Spółka zapewnia autentyczność pochodzenia dokumentów księgowych, integralność treści i czytelność – od momentu ich wystawienia lub otrzymania do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (co do zasady co najmniej 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku). Będzie to dotyczyło również faktur ustrukturyzowanych, jeśli 10-letni okres ich przechowywania w KSeF okaże się krótszy niż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dostęp do dokumentów
Elektroniczne wersje dokumentów księgowych będą przechowywane w podziale na okresy rozliczeniowe – w sposób zapewniający łatwe odszukanie. Archiwum elektroniczne będzie też zawierało datę wpływu każdego z tych dokumentów do spółki.
Dostęp do elektronicznych dokumentów w archiwum będą miały tylko wyznaczone osoby po odpowiedniej identyfikacji (np. za pomocą loginu i hasła). Spółka zapewni też bezzwłoczny dostęp do dokumentów uprawnionym organom skarbowym, jeśli zażądają ich zgodnie z odrębnymi przepisami.
Stanowisko organu
W interpretacji indywidualnej z 23 lipca 2026 r. (0111-KDIB3-3.4012.227.2026.3.MAZ) dyrektor KIS zgodził się z takim planem podatnika. Przypomniał, że w myśl art. 106gc ust. 1 i 5 ustawy o VAT:
- faktury elektroniczne przesyła się lub udostępnia nabywcy w sposób z nim uzgodniony i jednocześnie zachowuje je w dokumentacji podatnika dokonującego sprzedaży;
- faktury papierowe wystawia się w co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje w swojej dokumentacji podatnik dokonujący sprzedaży.
Gwarancja autentyczności i integralności
Z art. 106m ustawy o VAT wynika, że KSeF zapewnia autentyczność pochodzenia, integralność treści oraz czytelność faktury ustrukturyzowanej. W przypadku innych faktur podatnik określa sposób spełnienia wszystkich tych trzech wymogów. W myśl ustawy autentyczność pochodzenia faktury to pewność co do tożsamości dostawcy towarów lub usługodawcy albo wystawcy faktury. Z kolei integralność treści oznacza, że w fakturze nie zmieniono danych, które powinna ona zawierać.
Autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność faktury można zapewnić za pomocą dowolnych kontroli biznesowych, które ustalają wiarygodną ścieżkę audytu między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług. Poza tym autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury elektronicznej są zachowane, w szczególności w przypadku wykorzystania:
- kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub
- elektronicznej wymiany danych (EDI) zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych, jeżeli umowa ta przewiduje stosowanie procedur gwarantujących autentyczność pochodzenia faktury i integralność jej danych.
Dyrektor KIS wyjaśnił, że wykorzystując jedną z tych metod, podatnik ma pewność, że zapewnia autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury elektronicznej. Jest to jednak tylko przykładowe wyliczenie, co oznacza, że podatnik może zastosować inne, dowolne środki zapewnienia tych cech faktur.
Kontrole biznesowe
Pojęcie „kontrole biznesowe” użyte w ww. art. 106m ust. 4 ustawy o VAT należy rozumieć jako proces, za pośrednictwem którego podatnik tworzy, wdraża i aktualizuje dostateczny poziom pewności co do autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktury – od momentu jej wystawienia do końca okresu jej przechowywania. Musi to być pewna ścieżka kontrolna, dzięki której można powiązać fakturę z udokumentowaną na niej dostawą lub usługą. Procedura ta powinna:
- odpowiadać wielkości, działalności i rodzajowi podatnika;
- uwzględniać liczbę i wartość transakcji, a także liczbę i rodzaj dostawców lub usługodawców oraz nabywców lub usługobiorców.
W stosownych przypadkach należy też uwzględnić inne czynniki. Przykładem kontroli biznesowej jest posiadanie dokumentów uzupełniających, takich jak zamówienie, umowa, dokument transportowy czy wezwanie do zapłaty, które towarzyszą transakcjom handlowym.
Wiarygodna ścieżka audytu
Pojęcie „wiarygodna ścieżka audytu” użyte w ww. art. 106m ust. 4 ustawy o VAT oznacza, że dzięki ustalonym przez podatnika procedurom i posiadanym przez niego danym można łatwo prześledzić związek między dokumentami uzupełniającymi i realizowanymi transakcjami. Ścieżka ta powinna odzwierciedlać procesy, które faktycznie miały miejsce.
W przypadku VAT wiarygodna ścieżka audytu powinna umożliwić skontrolowanie związku między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług, tak by można było sprawdzić, czy faktura potwierdza rzeczywiście wykonaną dostawę towarów lub usługę. Wybór środków pozwalających na wykazanie takiego związku pozostawia się uznaniu podatnika.
Z przedstawionych przepisów wynika, że dopuszczalne są wszelkie metody przechowywania faktur w formie elektronicznej, o ile gwarantują autentyczność pochodzenia faktur, ich integralność i czytelność.
Wystarczający poziom pewności
To, czy podatnik skutecznie zapewnia autentyczność pochodzenia faktury, można ocenić podczas czynności sprawdzających lub kontrolnych w toku postępowania podatkowego. Ocena ta sprowadza się przede wszystkim do stwierdzenia, czy podatnik stosuje wystarczające środki (kontrole biznesowe), które pozwalają obiektywnie uznać, że podjął odpowiednie działania, aby osiągnąć wystarczający poziom pewności (prawdopodobieństwa) autentyczności pochodzenia faktury.
W opinii organu przedstawiony opis zdarzenia przyszłego wskazuje, że spółka mimo zniszczenia papierowych oryginałów spełni warunki przechowywania dokumentów księgowych (w tym faktur sprzedażowych i zakupowych) wymienione w art. 106m i 112a ustawy o VAT.
Artykuł nie jest opinią prawną. Możliwość zastosowania przedstawionych wyjaśnień w praktyce zależy od sytuacji konkretnej jednostki.
Autor
Joanna Rudzka
Prawnik, ekspert Senatu RP oraz Członkiem Rady Podatkowej PKPP Lewiatan. Doświadczenie zawodowe zdobywała w m.in. w PwC oraz w KPMG Tax.